Αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών

Ένα μεγάλο ποσοστό παιδιών στην πρωτοβάθμια και στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση εμφανίζουν μαθησιακές δυσκολίες. Οι μαθησιακές δυσκολίες ταξινομούνται σε γενικές και ειδικές.

Οι γενικές μαθησιακές δυσκολίες  αναφέρονται στην περίπτωση που το παιδί υστερεί σε όλα τα μαθήματα και σε όλες τις συνθήκες (και προφορική και γραπτή εξέταση)

Οι ειδικές μαθησιακές δυσκολίες αναφέρονται στην περίπτωση που το παιδί υστερεί σε ορισμένα μαθήματα κυρίως γλωσσικά και σε ορισμένες συνθήκες συνήθως γραπτή εξέταση. Αποτελούν μια ξεχωριστή κατηγορία δυσκολιών που αφορούν στη μάθηση και ειδικότερα στην επεξεργασία του γραπτού λόγου και που εκφράζονται με έντονη αδυναμία του παιδιού στην απόκτηση της αναγνωστικής ικανότητας και της παραγωγής γραπτού λόγου, καθώς και της ικανότητας για παραγωγή ορθογραφημένης γραφής.

Η δυσλεξία είναι η πιο κοινή από τις Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες. Είναι η κύρια διαταραχή της ανάγνωσης. Ένα παιδί με δυσλεξία μπορεί να έχει δυσκολίες τόσο στην κατανόηση, όσο και στην κωδικοποίηση / αποκωδικοποίηση του γραπτού λόγου (ανάγνωση και γραφή).

Η δυσλεξία αφορά σε μια συγκεκριμένη κατηγορία ειδικών μαθησιακών δυσκολιών, αυτήν της δυσκολίας στην εκμάθηση της αναγνωστικής διαδικασίας και της ορθογραφημένης γραφής. Άλλες κατηγορίες ειδικών μαθησιακών δυσκολιών είναι η δυσορθογραφία, η δυσγραφία, η δυσαριθμησία.

Είδη μαθησιακών δυσκολιών

Σύμφωνα με το DSM IV:

 

  • διαταραχή   ανάγνωσης

  • διαταραχή γραπτής έκφρασης

  • διαταραχή  μαθηματικών

  • ΜΔ μη προσδιορισμένη αλλιώς

 

Σύμφωνα με το ICD-10

  • Ειδική διαταραχή της ανάγνωσης

  • Ειδική διαταραχή της ορθογραφίας

  • Ειδική διαταραχή αριθμητικής ικανότητας

  • Μικτή διαταραχή σχολικών ικανοτήτων



Χαρακτηριστικά  ειδικών μαθησιακών δυσκολιών

  • Ειδική μαθησιακή δυσκολία στην Ανάγνωση

  • Έλλειψη αναγνωστικής ευχέρειας, μονότονος ρυθμός

  • Το παιδί δείχνει με το δάχτυλο το σημείο που διαβάζει, πηδάει σειρές, διαβάζει επαναλαμβάνει την ίδια σειρά

  • Αντικατάσταση, επανάληψη, αντιστροφή γραμμάτων και συλλαβών που συνθέτουν μια λέξη (ψήνω / ξήνω βρέχω/βρέεχω, τσάντα/στάντα)

  • Καθρεπτική ανάγνωση

  • Δυσκολία στην ανάγνωση άγνωστων και πολυσύλλαβων λέξεων

  • Παράλειψη φθόγγων και  συλλαβών σε απλές λέξεις (πόρτα/πότα, φανάρι/φάνι)

  • Αδυναμία κατανόησης κειμένου

  • Παραλείπει, επαναλαμβάνει ή προσθέτει λέξεις στο κείμενο όταν διαβάζει

  • Δεν αναγνωρίζει γνωστές λέξεις

 

Ειδική μαθησιακή δυσκολία στη Γραπτή Έκφραση

 

  • Αντικατάσταση, επανάληψη, αντιστροφή, παράλειψη, γραμμάτων και συλλαβών που συνθέτουν μια λέξη (ψήνω /ξήνω, έλα/έελα, βροχή/ρβοχή, καράβι/ καβι)

  • Καθρεπτική γραφή γραμμάτων ή λέξεων (ε/3)

  • Ελλείμματα στην ακουστική διάκριση φωνηέντων

  • Σύγχυση φθόγγων (φ/θ, β/δ, χ/γ)

  • Παράληψη καταλήξεων (-ς)

  • Ελλείμματα στην αντιστοιχία συμβόλων-ήχων (γραφημάτων-φωνημάτων)

  • Δυσανάγνωστος γραφικός χαρακτήρας

  • Χρήση κεφαλαίων γραμμάτων ανάμεσα στα μικρά (τεΛαΡο)

  • Ακαταστασία στο τετράδιο

  • Ανορθογραφία

  • Άρνηση για εμπλοκή στη δραστηριότητα  παραγωγής γραπτού λόγου


Ειδική μαθησιακή δυσκολία στα Μαθηματικά

 

  • Δυσκολίες  στην αντίληψη ποσότητας, αρίθμηση-μέτρηση αντικειμένων, αντιστοίχηση αριθμητικού συμβόλου με την έννοια της πληθυκότητας, διάκριση των αριθμών, γνώση της σειράς των αριθμών,

  • Αδυναμία στην ικανότητα ομαδοποίησης, σειροθέτησης, ταξινόμησης,

  • Ελλείμματα στις πράξεις αφαίρεσης και πρόσθεσης και, ιδιαίτερα στην υπέρβαση της δεκάδας,

  • Δυσκολία στην εφαρμογή κάθετων πράξεων, όπου γίνεται λανθασμένη τοποθέτηση των αριθμών,

  • Σημαντικές δυσκολίες στα πράξεις πολλαπλασιασμού και διαίρεσης,

  • Δυσκολία στην κατανόηση του προβλήματος. Αδυναμία να εντοπιστεί το ζητούμενο, να  επιλεχθεί  και να εκτελεστεί η αντίστοιχη σωστή μαθηματική  πράξη.

 

Δυσκολίες στη μνήμη, στον προσανατολισμό, στην αυτο-ρύθμιση

 

  • Δυσκολία στη διάκριση αριστερής και δεξιάς πλευράς

  • Σύγχυση ως προς το κυρίαρχο μάτι, χέρι, πόδι.

  • Αδυναμία στη σειροθέτηση γεγονότων και στον προσανατολισμού (π.χ. δυσκολία του παιδιού να μάθει τη σωστή σειρά των ημερών της εβδομάδας, των μηνών )

  • Δυσκολία στην αντίληψη της έννοιας του χρόνου ( έννοιες του «πριν» και «μετά»).

  • Οπτικο-αντιληπτική ανεπάρκεια που δυσκολεύει την αντίληψη και τη διάκριση μορφών, συμβόλων, σχημάτων.

  • Δυσκολίες πρόσληψης και επεξεργασίας πληροφοριών.

  • Δυσκολίες απομνημόνευσης

  • Ελλείμματα στην ικανότητα αυτο-ρύθμισης, όπως:  σχεδιασμός, η δοκιμή, η αναθεώρηση αυτοέλεγχος.

  • Δυσκολίες σε έργα που απαιτούν στρατηγικές επίλυσης προβλημάτων.

  • Δυσκολίες συγκέντρωσης και στην προσοχή

  • Έλλειψη οργάνωσης

 

Δυσκολίες στην αυτο-αντίληψη και τις κοινωνικές δεξιότητες:

  • Χαμηλή αυτοεκτίμηση

  • Υψηλά επίπεδα άγχους

  • Απόρριψη από τους συνομηλίκους

  • Διαταραχή διαγωγής, παραβατικότητα


Τομείς και μέθοδοι που ο ειδικός παιδαγωγός δουλεύει με το παιδί με ΜΔ στο εξατομικευμένο πρόγραμμα παρέμβασης:

Ανάγνωση:
τεχνικές γρήγορης και σωστής αναγνωστικής αποκωδικοποίησης, κάρτες, εκπαιδευτικά λογισμικά στο υπολογιστή
ανάγνωση με ρυθμικά μοτίβα,
διορθωτική αγωγή για αντιμετώπιση παραλήψεων, παραποιήσεων, αντικαταστάσεων φθόγγων, συλλαβών και λέξεων

Κατανόηση:
τεχνικές κατανόησης παραγράφου, στρατηγικές εντοπισμού βασικών σημείων στο κείμενο, τεχνικές διεξαγωγής συμπερασμών, τεχνικές σύνθεσης πλαγιότιτλων και δημιουργίας περίληψης, μνημονικοί χάρτες, ενημερότητα σημαντικών μερών διαφορετικών ειδών του κειμένου (αφηγηματικό, περιγραφικό, επιχειρηματολογικό), πρόγραμμα στον υπολογιστή

Παραγωγή γραπτού λόγου:
οπτικά βοηθήματα για σωστή δομή πρότασης, νύξεις για εμπλουτισμό της πρότασης, τεχνικές δόμησης παραγράφου, στρατηγικές σύνθεσης αφηγηματικών, περιγραφικών επιχειρηματολογικών κειμένων, ειδικό εκπαιδευτικό λογισμικό για παραγωγή γραπτού λόγου
διορθωτική αγωγή για αντιμετώπιση παραλήψεων, παραποιήσεων, αντικαταστάσεων φθόγγων, συλλαβών και λέξεων, υποστηρικτικό πρόγραμμα στον υπολογιστή

Ορθογραφία:
οπτικοποιημένη μέθοδος της διδασκαλίας της ορθογραφίας, κάρτες ενίσχυσης της οπτικής αναπαράστασης της ορθογραφίας της λέξης, οπτικοποιημένοι κανόνες ορθογραφίας, δραστηριότητες στον υπολογιστή

Λεξιλόγιο:
 τεχνικές  εμπλουτισμού προσλητπικού και εκφραστικού λεξιλογίου,  κάρτες εννοιών, πρόγραμμα στον υπολογιστή

Τεχνικές αυτο- ρύθμισης:  
φύλλα αναστοχασμού, κλείδες αυτοπαρατήρησης, κλείδες καταγραφής συμπεριφοράς, τεχνικές  σύνδεσης συναισθημάτων και μαθησιακής διαδικασίας, στρατηγικές οργάνωσης της μελέτης

Επικοινωνήστε μαζί μας